مناسبت ها
بلاگ
دلیل زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی + راههای درمان آنها
- فرزانه فانی
اشتراک گذاری:
فهرست مطالب
زرد شدن برگهای گیاهان آپارتمانی برای کسانی که از گل و گیاه مراقبت میکنند، نگرانکننده است. گاهی این تغییر رنگ به دلیل عواملی مانند آبیاری بیش از حد، نور زیاد یا کمبود مواد مغذی اتفاق میافتد که نیاز به شناسایی دقیق برای درمان دارد. اما در مواقعی ممکن است دلیل زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی چندان واضح نباشد و به بررسی و آزمون و خطا نیاز پیدا کند.
در چنین شرایطی، با دقت هر عامل را تغییر دهید تا واکنش گیاه را ببینید. توصیه میشود برگهایی که کاملا زرد شدهاند را با قیچی استریل جدا کنید؛ زیرا توانایی بازگشت به حالت قبل (سبز و شاداب شدن) را ندارند. به این ترتیب روی رشد برگهای سالم تمرکز کنید تا باعث بهبود کلی و رشد گیاه شود. صبر، توجه و رسیدگی اصولی، کلید بازگرداندن شادابی به گیاهان شما است! در ادامه این مقاله قرار است به دلیل زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی + راههای درمان آنها بپردازیم.
چرا برگهای گیاهان آپارتمانی زرد میشوند؟ کلروز چیست؟
علت زرد شدن برگ گلدان آپارتمانی به وضعیتی به نام کلروز برمیگردد. حالتی که در آن برگ گلهای خاک زی به دلیل کاهش یا توقف تولید کلروفیل، ممکن است به رنگ زرد تبدیل شوند و سبزی خود را از دست بدهند. وجود کلروفیل برای فرایند فتوسنتز ضروری است و بدون آن گیاه نمیتواند به درستی انرژی تولید کند.
بنابراین دلیل زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی عواملی شامل کمبود کلروز یا مواد مغذی مانند آهن، نیتروژن یا منیزیم، آبیاری نامناسب، نور ناکافی یا حتی حمله آفات است.
انواع زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی
زرد شدن برگ یکی از انواع بیماریهای گیاهان آپارتمانی است که همیشه به یک شکل اتفاق نمیافتد و بسته به محل و الگوی تغییر رنگ، میتواند پیامهای متفاوتی درباره وضعیت گیاه داشته باشد. به طور کلی، زردی برگها در گیاهان آپارتمانی به دو نوع رایج تقسیم میشود که هرکدام ظاهر و ویژگیهای مشخصی دارند:
1. زردی نوک برگ
در این نوع زردی، تغییر رنگ ابتدا از نوک برگها شروع میشود و به تدریج ممکن است به سمت لبهها یا بخشهای دیگر برگ گسترش پیدا کند. در این حالت، قسمت اصلی برگ معمولا تا مدتی سبز باقی میماند و زردی بیشتر در نوکها قابل مشاهده است. این نوع کلروز گیاهان اکثرا ظاهر برگ را ناصاف و کهنه نشان میدهد، در حالی که ساختار کلی برگ هنوز حفظ شده است.
2. زردی برگهای پایینی
در بیشتر مواقع این نوع زرد شدن در برگهای قدیمیتر و پایین گیاه دیده میشود. در این حالت، برگ ها به صورت یکنواخت زرد میشوند و اغلب قبل از جدا شدن از ساقه، رنگ سبز خود را به طور کامل از دست میدهند. زرد شدن برگهای پایینی معمولا از همان پایین گیاه شروع میشود و به مرور توجه را به تغییرات ظاهری کلی گیاه جلب میکند.
دلایل اصلی زرد شدن برگها و روشهای تشخیص و درمان
کمبود مواد مغذی و زردی برگ واکنشی به شرایط نامناسب رشد است. البته علل مختلفی برای بروز این مشکل وجود دارد که برای تشخیص آن باید علائم ظاهری گیاه و شرایط نگهداری آن را به دقت بررسی کنید. توجه به محل زرد شدن برگ، بافت آن و زمان بروز علائم در شناسایی و درمان موثر این مشکل نقش مهمی دارد. بنابراین بعد از خرید گیاهان آپارتمانی، باید مشکلات زیر را پیگیری کنید تا از زردی گیاه جلوگیری شود:
استرس رطوبتی
رایجترین دلیل زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی، استرس رطوبتی است که از آبیاری زیاد یا کم ناشی میشود. همانطور که آبیاری بیش از حد در پوسیدگی ریشه و اختلال در جذب اکسیژن تاثیرگذار است، آبیاری کم هم منجر به خشکی، افتادگی و زرد شدن برگها میشود. بنابراین لازم است برای داشتن ماندگارترین گلهای آپارتمانی، رطوبت خاک و الگوی آبیاری را بررسی کنید تا بتوانید برای درمان آن اقدامات لازم را انجام دهید:
- بررسی رطوبت خاک قبل از هر بار آبیاری
- کاهش دفعات آبیاری درصورت رطوبت زیاد
- استفاده از گلدان با زهکشی مناسب
- تعویض خاک درصورت پوسیدگی ریشه
- افزایش آبیاری درصورت خشکی شدید خاک
نور نامناسب
علت زرد شدن نوک برگ، معمولا به دلیل کمبود نور است؛ به خصوص در گیاهان بالکنی. نور ناکافی منجر به کاهش تولید کلروفیل و زرد شدن برگهای پایینی میشود، در حالی که نور مستقیم و بیشازحد میتواند باعث سوختگی و زردی یا قهوهای شدن برگهای بالایی شود. تشخیص و درمان این مشکل باتوجه به محل زردی برگ و شرایط نوری محیط متفاوت است:
- جابجایی گیاه به مکانی با نور ملایمتر
- استفاده از نور غیرمستقیم به جای نور مستقیم
- استفاده از لامپ مخصوص گیاهان برای رشد
- ایجاد سایه برای گیاهانی که نور زیاد را تحمل نمیکنند.
مشکلات دمایی
تغییرات ناگهانی دما، سرما یا گرمای بیش از حد نیز علت زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی است. در هوای سرد به خصوص در شب، برگهای قدیمیتر گیاهان میریزند. بنابراین، باید به فکر مراقبت از گلهای آپارتمانی در زمستان باشید. در مقابل، گرمای شدید نیز در تبخیر بیش از حد آب و ایجاد تنش در گیاه موثر است. درمان مشکلات دمایی شامل موارد زیر میشود:
- دور کردن گیاه از پنجرههای سرد یا جریان هوای مستقیم
- محافظت از گیاه در برابر تابش شدید خورشید
- ثابت نگه داشتن دمای محیط در بازه قابل تحمل برای گیاه
- ایجاد سایه در روزهای گرم
- خودداری از قرار دادن گیاه در کنار وسایل گرمایشی یا سرمایشی
کمبود مواد مغذی
یکی از دلایل رایج و کمتر دیده شده در زرد شدن برگها، کمبود مواد مغذی مهمی مانند نیتروژن، آهن و منیزیم است. این کمبودها بسته به نوع عنصر، الگوی زرد رنگ متفاوتی ایجاد میکنند که معمولا از سن برگها و محل شروع زردی قابل تشخیص هستند. در این حالت، دلیل زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی به اختلال در تولید کلروفیل و تغذیه ناکافی برگها بازمیگردد. حتی کمبود مواد مغذی در انواع گل آپارتمانی مقاوم هم میتواند باعث زرد شدن برگ گل شود. برای درمان آن به موارد زیر توجه کنید:
- استفاده از کود نیتروژندار
- استفاده از کلات آهن یا کود آهن
- استفاده از کود حاوی منیزیم یا نمک اپسوم
- تنظیم PH خاک برای بهبود جذب عناصر غذایی
- آبیاری اصولی جهت جلوگیری از اختلال در جذب مواد مغذی
کوددهی بیش از حد
کوددهی بیش از حد باعث تجمع نمک در خاک میشود و این موضوع ممکن است ریشهها را بسوزاند که نتیجهاش زرد شدن گیاهان آپارتمانی و گاهی سوختگی لبههای برگ است. این نوع استرس، به دلیل تغذیه بیش از اندازه رخ میدهد و نیاز به اصلاح سریع دارد. حتی گیاهان مقاومی مانند گلدان زاموفیلیا هم میتواند دچار این مشکل شود. درمان کوددهی بیش از حد به شرح زیر است:
- توقف موقت کوددهی
- شستوشوی خاک با آب فراوان
- تعویض خاک درصورت آسیب شدید
- استفاده از کود با دوز کمتر و دفعات کمتر
آفات و بیماریها
یکی از عوامل پنهان اما موثر در زرد شدن برگها، حمله آفات یا بروز بیماریهای قارچی و ویروسی است. آفات و زرد شدن برگ، اغلب با مکیدن شیره گیاه توسط شتهها، کنهها یا شپشکها همراه است و درنهایت به ریزش یا بدشکلی برگها منجر میشود. استفاده از انواع قارچکش گیاهان آپارتمانی در این نوع زرد شدن بسیار مفید است. نحوه درمان آفات و بیماریها به شرح زیر است:
- بررسی دقیق پشت و سطح برگها با ذرهبین
- استفاده از اسپری آب و صابون ملایم برای حذف آفات
- استفاده از سموم ارگانیک یا شیمیایی در صورت لزوم
- جدا کردن گیاه آلوده از بقیه گیاهان
- هرس برگهای آسیبدیده
- ضدعفونی ابزار باغبانی پیش و پس از استفاده
بالا رفتن سن گیاه و زرد شدن طبیعی برگهای پایینی
با گذشت زمان، طبیعی است که برگهای پایینی گیاه زرد شود؛ زیرا در این بخش از گیاه، انرژی کمتری وجود دارد. بنابراین یکی از رایجترین دلیل زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی، بالا رفتن سن و زرد شدن طبیعی برگهای پایینی است که بعد از خرید گیاه برگ انجیری یا سایر گیاهان خانگی ممکن است با آن روبهرو شوید. برای جلوگیری از این موضوع به موارد زیر توجه کنید:
- هرس برگهای قدیمی و قهوهای رنگ
- حفظ شرایط استاندارد محیط، نور و آبیاری
- نگهداری از گیاه و تقویت آن با استفاده از کود
شوک ناشی از تعویض گلدان یا جابجایی
زرد شدن برگها در گیاهان آپارتمانی پس از تعویض گلدان یا جابجایی، اغلب به دلیل شوک ناشی از تغییر شرایط محیطی و آسیب دیدن ریشهها رخ میدهد. این حالت به خاطر کاهش جذب آب و مواد مغذی است و نحوه درمان آن شامل موارد زیر میشود:
- تثبیت شرایط محیطی و آبیاری مناسب
- استفاده از کود ملایم
- بررسی و ترمیم ریشهها
- جلوگیری از جابجایی مکرر
- محافظت از گیاه هنگام حمل و نقل
کیفیت آب
گاهی اوقات زرد شدن برگ به دلیل آبیاری زیاد با آب بیکیفیت نیز امکانپذیر است. آب حاوی کلر، فلوراید یا نمک زیاد میتواند به مرور زمان به ریشهها آسیب بزند و جذب مواد مغذی را مختل کند. این مسئله به خصوص در گیاهان حساس مثل ارکیده سفید یا آنتوریوم قرمز، با زرد شدن نوک یا حاشیه برگها خود را نشان میدهد. درمان این عارضه به شرح زیر است:
- استفاده از آب تصفیهشده یا جوشاندن آب لولهکشی
- سرد کردن آب قبل از آبیاری
- تعویض دورهای خاک برای دفع املاح تجمع یافته
- شستوشوی خاک با آب فراوان
- اجتناب از استفاده مداوم از آب سخت
زهکشی نامناسب خاک و گلدان
یکی از دلایل اصلی زرد شدن برگ، به دلیل آبیاری زیاد و نبود زهکشی مناسب در خاک یا گلدان است که باعث میشود آب در اطراف ریشهها باقی بماند و ریشهها دچار خفگی و پوسیدگی شوند. این شرایط، باعث اختلال در جذب اکسیژن و مواد مغذی شده و درنهایت زردی برگها را به همراه دارد. درمان آن به شرح زیر است:
- استفاده از گلدان دارای سوراخهای زهکشی
- افزودن پرلیت یا سنگریزه به خاک برای بهبود تخلیه آب
- پرهیز از استفاده خاکهای سنگین و فشرده
- تعویض گلدان درصورت عدم وجود زهکشی مناسب
- بررسی منظم رطوبت خاک پیش از آبیاری
آیا برگ زرد شده دوباره سبز میشود؟
این پرسش که آیا برگ زرد شده دوباره سبز میشود، یکی از دغدغههای مهم در نگهداری گیاهان آپارتمانی است. بهطور کلی، زمانی که برگ به دلیل تجزیه کلروفیل کاملا زرد یا قهوهای میشود، دیگر توانایی بازگشت به رنگ سبز را ندارد و درواقع در مسیر مرگ قرار گرفته است.
در این حالت، گیاه سعی میکند مواد مغذی باقی مانده را از آن برگ خارج کرده و به بخشهای سالمتر منتقل کند. با این حال، اگر زردی هنوز در مراحل اولیه و ناشی از کمبود مواد مغذی باشد، گاهی با تغذیه مناسب میتواند بخشی از رنگ سبز را بازگرداند. بهترین نشانه بهبودی، ظهور برگهای تازه و سبز در رشد جدید گیاه است.
درمان سریع زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی
روشهای درمان زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی متنوعاند و هرکدام بسته به علت، نتیجه متفاوتی میدهند. اما اگر زمان برایتان مهم است و میخواهید در کوتاهترین زمان ممکن جلوی پیشرفت زردی را بگیرید، باید سراغ اقداماتی بروید که سریعترین واکنش را از گیاه میگیرند. در چنین شرایطی، تمرکز اصلی باید روی اصلاح فوری شرایط نگهداری باشد، نه درمانهای بلندمدت.
درمانهای سریع معمولا شامل بررسی و تنظیم آبیاری، تغییر موقت محل قرارگیری گیاه برای دریافت نور مناسبتر و حذف برگهای کاملا زرد شده است. این اقدامات ساده کمک میکنند گیاه انرژی خود را صرف ترمیم برگهای سالم کند و روند زرد شدن متوقف شود. همچنین اگر احساس میکنید گیاه تحت فشار ناگهانی قرار گرفته، ایجاد یک شرایط پایدار و بدون تنش میتواند در مدت کوتاهی ظاهر برگها را بهتر کند.
به طور کلی، اگر برای درمان زرد شدن برگ گل عجله دارید، بهترین کار انجام اصلاحات پایه و فوری است؛ چون همین تغییرات سریعتر از هر روش دیگری اثر خود را نشان میدهند. بعد از کنترل شرایط بحرانی، میتوان سراغ درمانهای دقیقتر و اصولیتر رفت تا سلامت گیاه در بلندمدت حفظ شود.
اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از زرد شدن برگها
اگر به فکر جلوگیری از زرد شدن برگ گیاه هستید، فراهم کردن شرایط پایدار و مناسب برای رشد گیاه مهمترین کارها برای پیشگیری هستند؛ از جمله آبیاری اصولی، نور کافی، خاک مناسب و تأمین بهموقع مواد مغذی. به این ترتیب رسیدگی سریع به مشکلاتی مانند آفات یا بیماریها نیز نقش مهمی در سلامت گیاه دارد.
با رعایت این نکات میتوانید بهطور مؤثری از بروز مشکل جلوگیری کنید و نیاز به درمان زرد شدن برگ گیاهان را به حداقل برسانید. اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از زرد شدن برگ گیاهان عبارتند از:
- بررسی رطوبت خاک قبل از هر آبیاری
- استفاده از گلدان با زهکشی مناسب
- تامین نور طبیعی یا استفاده از چراغ مخصوص برای رشد
- انتخاب خاک سبک و دارای تهویه مناسب
- اصلاح کمبودهای تغذیهای با کوددهی منظم
- کنترل و حذف آفات و علائم بیماریها
- ثابت نگه داشتن دمای محیط و پرهیز از شوک دمایی
- خودداری از جابجایی مکرر گیاه
برگهای سبز با نگهداری اصولی از گیاهان
در این مطلب به شما گفتیم که زرد شدن برگ گیاهان آپارتمانی معمولا به دلیل آبیاری کم یا زیاد، نور نامناسب، کمبود مواد مغذی و بالا رفتن سن گیاه ایجاد میشود. به این ترتیب اگر به دنبال شرایط مناسب برای نگهداری از گیاه آپارتمانی هستید تا آن را برای سالیان طولانی پرورش دهید، بهتر است ابتدا با عواملی که باعث زرد شدن برگها و پژمردگی آنها میشود، آشنا گردید. چنانچه سوالی در اینباره دارید با کارشناسان ما تماس بگیرید.
منابع:
thespruce| theseedcollection| rhs
سوالات متداول
۱- شایعترین علت زرد شدن برگ گیاهان چیست؟
آبیاری بیش از مهمترین دلیل زرد شدن برگ گیاهان است که باعث آسیبهای زیادی به آن میشود.
۲- اگر برگ گیاهم زرد شد چه کار کنم؟
ابتدا علت را پیدا کنید، سپس برای درمان اقدامات لازم را که در این مقاله توضیح دادیم، انجام دهید.
۳- آیا باید برگهای زرد را جدا کرد؟
بله، برای تمرکز انرژی گیاه روی برگهای سالم، لازم است برگهای زرد و قهوهای رنگ را جدا کنید.
۴- چه کودی برای جلوگیری از زرد شدن برگها خوب است؟
بسته به علت زرد شدن برگ، از کودهای حاوی نیتروژن، آهن یا منیزیم استفاده کنید.
اشتراک گذاری:
فهرست مطالب
مطالـب پیشــنـهـادی
کلیک کنید.